• شنبه ۱۲ اسفند ماه، ۱۳۹۶ - ۰۸:۵۴
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 9612-5214-5
  • منبع خبر : ----
  • چاپ

گردشگری خراسان جنوبی در نگاه ایسنا؛

باغ‌های تاریخی خراسان‌جنوبی؛ نمونه منحصر به فرد معماری در مناطق کویری

باغ‌های تاریخی خراسان‌جنوبی به عنوان نمونه منحصر به فرد از معماری در مناطق کویری خراسان به یادگار مانده اند.  

به گزارش ایسنا منطقه خراسان جنوبی، وجود آثار تاریخی متعدد و جاذبه های طبیعی همچون کویر، خراسان جنوبی را در ردیف استان‌های شاخص در این حوزه جای داده و باغ و عمارت اکبریه بیرجند نیز در فهرست میراث جهانی قرار گرفته است.

119 باغ تاریخی شناسایی شده در خراسان جنوبی که 65 باغ آن در فهرست آثار ملی و یک باغ در فهرست میراث جهانی ثبت شده، نمادی از ذوق و هنر معماری ایرانی و اسلامی را به تصویر می‌کشد و با قرار گرفتن در حاشیه کویر زینت بخش شهر و روستاهای منطقه نیز شده است.

توسعه صنعت گردشگری خراسان جنوبی با معرفی چنین باغهایی موجب رشد اقتصادی و ایجاد شغل در استانی می شود که سومین استان پهناور ایران به شمار می‌رود و خلق ثروت از منابع خدادادی و طبیعی راهگشای بسیاری از محرومیت ها و مشکلات است .

|

جهان اسلام دو سبک باغ‌سازی را از ایرانیان اقتباس کرده که با گذشت زمان کم و بیش در میان ملت­‌ها رواج یافته که یک نمونه آن، باغ به‌عنوان ظرف که ساختمان در وسط آن واقع است و دیگری باغی به‌عنوان مظروف که احاطه شده توسط ساختمان است‏.‏

استفاده از فضای شهری به‌عنوان باغ میدان و محل تفریح و تفرج و تعاملات اجتماعی از دوره‌ی صفویه در شهرهای ایران آغاز شد که می­‌توان این باغ­‌ها را در نواحی مختلف مشاهده کرد‏.‏

ارگ کلاه فرنگی که در مرکز شهر بیرجند واقع شده، ظرفیت بزرگی برای توسعه گردشگری محسوب می‌شود.

با توجه به شرایط خراسان جنوبی به لحاظ خشکسالی متوالی، محرومیت و فقر، باید از ظرفیت اماکن و باغ‌های تاریخی برای درآمدزایی و اشتغالزایی استفاده شود.

این استان به لحاظ داشتن باغ‌های زیبای ایرانی که یکی از آنها به دلیل معماری منحصر به فرد خود در میراث جهانی نیز به ثبت رسیده است در آستانه نوروز هر روز   زیبا تر و   دل انگیزتر می‌شود.

بهترین گزینه در احیای باغ‌های تاریخی، احیای کاربری اولیه آن است، یعنی باغ ایرانی، باغ ایرانی بماند.

باغ‌های خراسان جنوبی نشانه‌ای از نبوغ مهندسی و هنر معماران ایرانی است

باغ‌های خراسان جنوبی نشانه‌ای از نبوغ مهندسی و هنر معماران ایرانی است که با شناخت و تمرکز بر داشته های زمین، با استفاده از تکنیک حفر قنات، دسترسی به آب‌های زیرزمینی را آسان کرده و با هنر و ذوق سرشار خود، معماری، آب و گیاه را در کنار هم جمع کرده و هنری والا به نام باغ ایرانی خلق کرده است .

با توجه به وجود تعداد زیادی باغ تاریخی در استان، خراسان جنوبی می تواند مقصد گردشگران برای بازدید از باغ های ایرانی باشد.

|

باغ و عمارت اکبریه، میراث جهانی در بیرجند

باغ‌­های تاریخی استان خراسان‌جنوبی، ویژگی­‌های منحصر به فردی دارند که همین ویژگی­‌ها موجب شده یکی از باغ‌ها به نام باغ اکبریه در میراث جهانی به ثبت برسد .

باغ و عمارت اکبریه مجموعه تاریخی در انتهای خیابان معلم در مرکز استان یعنی بیرجند و در داخل محدوده‌ی روستای تاریخی اکبریه قرار گرفته است .

تفاوت ویژگی‌های معماری در بخش‌های مختلف این بنا نشان‌دهنده‌ی ساخت بنا طی چند دوره است به نحوی که ساخت این مجموعه از اوایل دوره قاجار تا اواخر این دوره و در چند مرحله انجام شده است .

این مجموعه شامل چند عمارت است که هرعمارت شامل طبقات متعددی است که به‌وسیله دالان‌های متعدد به یکدیگر راه دارد .

در بخش‌هایی از این اتاق‌ها، تزئینات گچی دیده می‌شود و بخش‌هایی از آن نیز فاقد هرگونه تزئین است .

هم‌چنین درهای موجود در این عمارت چوبی بوده که با شیشه‌های رنگی تزئین شده‌اند .

وجود درختان بلندقامت کاج در دو طرف خیابان اصلی عمارت مرکزی این مجموعه، بر زیبایی و طراوت باغ و نمای آن افزوده است .

در طبقه‌ی هم‌کف عمارت مرکزی، تالار زیبا با تزئینات گچی با طرح‌های اسلیمی و درب‌های چوبی وجود دارد هم‌چنین میانه‌ی خانه این عمارت در قسمت ساختمان مرکزی آن قرار دارد .

بخش اداری این عمارت که جدیدترین قسمت آن است، در اوایل دوره‌ی پهلوی احداث شده، درختان و گیاهان استفاده شده در این باغ به دو نوع کلی تزئینی و میوه‌­دار تقسیم می ­شوند که شامل درختان کاج، بوته‌های شمشاد هم‌چنین درختان زردآلو، پسته، انار و توت است .

از بخش مرکزی که در دوره قاجار احداث شده به‌عنوان موزه‌ی باستان‌شناسی و مردم‌شناسی استفاده می‌شود. بخش ساخته شده در دوره‌ی پهلوی کاربری اداری دارد و بالاخره دیگر بخش‌ها به‌عنوان سفره‌خانه و چایخانه سنتی اختصاص یافته است .

باغ و عمارت شوکت‌آباد، شاهکاری برای نمایش شوکت بیرجند

باغ بزرگ و میوه­‌دار شوکت­‌آباد و عمارت زیبای وسط آن که هنرمندی معماران دوره قاجاریه را نشان می‌دهد در ۵ کیلومتری شرق بیرجند قرار دارد. از نظر معماری فضاهای احداث شده در باغ و عمارت شوکت­‌آباد ویژگی‌های خاصی دارند که در دیگر نمونه‌های مشابه آن کمتر می‌توان یافت طوری‌که فضاسازی در این باغ با هماهنگی خاصی انجام شده که بیانگر وجود طرح و نقشه از پیش تعیین شده برای ساخت بنا است .

این مجموعه نیز همانند دیگر مجموعه‌ها شامل بخش‌های متعددی است که هر بخش تزئینات خاص خود را دارد، از جمله حوضخانه که بیشترین ویژگی‌های معماری و تزئینی را دارد .

این قسمت دارای گنبدی بزرگ است که در مرکز آن یک کلاه فرنگی با پنجره‌هایی که از طریق آن بخشی از نور حوضخانه تأمین شده تعبیه شده است .

از دیگر فضاهای مهم تشکیل‌دهنده‌ی این مجموعه می‌توان به اندرونی یا محل خصوصی خانواده حاکم اشاره کرد. این بخش که در جنوبی‌ترین قسمت مجموعه قرار گرفته از لحاظ معماری و طرح شباهت فراوانی به خانه‌های مسکونی واقع در بافت قدیم بیرجند دارد .

از مهم‌ترین تزئینات این عمارت می‌توان به قاب‌های گچی ایوان اندرونی، رخبام‌های تزئینی و طاق‌نماهای اطراف حوضخانه اشاره کرد .

|

شکوه انبوه تزئینات معماری در باغ و عمارت رحیم‌آباد

باغ و عمارت رحیم‌آباد در داخل روستای رحیم‌آباد(در گذشته) و در حاشیه‌ی خیابان شهید مدرس بیرجند قرار گرفته، این باغ از بناهای دوره قاجار بشمار می‌رود و تاریخ ساخت این بنا سال 1315ه.ق است .

این مجموعه شامل بخش‌های متعددی از جمله عمارت اصلی با راهروها و اتاق‌های متعدد، اصطبل و حوضخانه که گنبدی کلاه ‌فرنگی دارد .

عمارت رحیم‌آباد دارای سه تالار بزرگ است که به‌لحاظ کاربری به‌عنوان پذیرایی از مهمانان و تشریفات استفاده می‌شده و تزئینات مقرنس، آینه‌کاری و گچبری دارد .

امروزه بخشی از این باغ و عمارت به‌عنوان مرکز آموزش هنرهای سنتی اداره‌کل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان‌جنوبی استفاده می‌­شود .

باغ و عمارت امیرآباد میراثی از دوره قاجار

باغ و کوشک امیرآباد در غرب شهر بیرجند و در روستایی به همین نام (امیرآباد) در حاشیه‌ی جاده‌ی بیرجند به خوسف و در فاصله‌ی 5 کیلومتری شهر بیرجند واقع شده است. کوشک امیرآباد دو طبقه دارد که در طبقه‌ی اول دو ایوان با ستون‌های متفاوت در دو ضلع شرقی و غربی بنا نظر هر بیننده‌­ای را به خود جلب می‌کند .

احداث این بنا به دوره‌ی قاجاریه بر می­‌گردد. باغ و کوشک امیرآباد به شماره 1969در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است .

باغ «بهلگرد» اصیل‌ترین باغ ایرانی در منطقه بیرجند

باغ «بهلگرد» در فاصله‌ی 30 کیلومتری شمال شرقی بیرجند در امتداد جاده‌ی «بیرجند - زاهدان» واقع شده، ورودی باغ دارای سردری ساده با درب چوبی و دو تکه که با گل میخ­‌های کروی تزئین شده است .

|

فضای هشتی که به‌صورت محدود و با طاق نماهای کم­‌عرض و کم­‌عمق آن را می­‌پوشاند، پس از آستانه ورودی قرار گرفته و محوطه‌ی اندرونی که در امتداد هشتی واقع شده فضای نسبتاٌ وسیعی را به خود اختصاص داده است .

طبق اصول باغ­سازی ایرانی در میان این محوطه استخری به شکل چهار ضلعی به چشم می­‌خورد که در قسمت جنوبی اندرونی بنا در دو طبقه همکف و اول بوجود آمده است .

این بنای تاریخی به‌علت جذابیت خاص و به‌لحاظ وجود اجزاء و عناصر معماری اسلامی از جمله سردر ورودی هشتی با فضاهای ویژه خود بخش اندرونی باغ و بنای آن که بصورت ترکی با ستون­‌های آجری مشخص با شماره 2367 در فهرست آثار ملی ثبت شده است .

باغ و عمارت مود در حصار بیست برج مدور

باغ و عمارت معصومیه هم در غرب بیرجند در دوره‌ی پهلوی ساخته شده و معماری آن به‌گونه‌ای طراحی شده که نمای اصلی عمارت در آب استخر مقابل آن کاملاً بازتاب داشته است، طوری‌که عمارت چهل ستون اصفهان را تداعی می‌کند‏.‏ تمام فضاها و اتاق‌های این عمارت هم‌چون دیگر بناهای تاریخی به یکدیگر راه دارند و ورود به داخل ساختمان از هر عمارت میسر است.‏

در این عمارت علاوه‌بر باغ اصلی دو باغ دیگر هم به چشم می‌خورد که در یکی از آنها عمارتی ساده خودنمایی می‌کند و دیگری فاقد عمارت است .

باغ و عمارت مود ( قلعه باغ ) واقع در شهرستان سربیشه از آثار مربوط به دوره زندیه و قاجار با مساحت 60 هزار و 270 مترمربع دارای یک حصار و بیست برج مدور است که با فاصله‌های مشخصی در حصار باغ هستند .

در داخل قلعه بقایایی از یک بنای قدیمی، عمارتی تشریفاتی، شامل چند ایوان، بقایای یک هشتی، راهروها و اتاق‌­ها برجا مانده است .

باغ گلشن، خالق طبیعت بی‌نظیر در طبس

باغی زیبا و تاریخی متعلق به دوره‌ی «افشاریه - زندیه» است که یکی از مهم‌ترین باغ‌های ایرانی است. هزاران درخت میوه در این بنای تاریخی هشت هکتاری، طبیعت بی‌نظیری آفریده که هر بیننده‌ ای از نظاره آن غرق در لذت می‌شود.

گزارش از سپیده قلندری اسفدن



انتهای پیام